Nguyên lý · Công việc
Ba tầng dùng AI
02 Nó giải chuyện gì
Khi nào lôi ra dùng.
Khi cùng một câu hỏi mà người này nhận kết quả vô nghĩa, người kia nhận kết quả dùng được ngay — và không hiểu vì sao. Phản xạ thông thường là đổ lỗi cho model rồi đi đổi sang model khác. Đổi xong vẫn tệ.
Khung này để chẩn đoán: vấn đề đang nằm ở tầng nào, trước khi tốn tiền và thời gian sửa nhầm chỗ.
03 Cốt lõi
Ba tầng, xếp từ trên xuống. Thiếu một tầng là hỏng cả chuỗi.
Tầng 3 — Bộ não
Chính là model ngôn ngữ: GPT, Claude, Gemini. Đây là tầng duy nhất mình không quyết định được, và cũng là tầng gần như tất cả mọi người đang đổ công sức chạy theo.
Tầng 2 — Context (bối cảnh)
File nằm sẵn để AI tự đọc, không phải gõ lại mỗi lần. Một file đóng vai hiến pháp (AGENT.md) bắt nó làm theo luật của mình. Một file đóng vai trí nhớ (MEMORY.md) giữ lịch sử và cách mình muốn được trả lời.
Tầng 1 — Connector (tay chân)
Đường nối AI ra dữ liệu và công cụ thật: file trên máy, Lark, web, terminal. Không có tầng này thì AI chỉ nói chuyện, không làm được việc.
Đòn bẩy nằm ở tầng 2 và 1
Cùng một bộ não, người có context và connector tốt sẽ bỏ xa người không có. Đây là hai tầng mình toàn quyền quyết định — và cũng là hai tầng gần như không ai chịu đầu tư.
04 Dùng thế nào
Khi kết quả AI kém, chạy theo thứ tự này — đừng nhảy cóc.
-
Hỏi: nó có đủ dữ liệu chưa?
Nếu câu trả lời chung chung, phần lớn là vì nó không đọc được thứ cần đọc. Sửa ở tầng 1 — mở connector, đưa file vào.
-
Hỏi: nó có biết luật của mình chưa?
Nếu nó trả lời đúng nhưng sai kiểu, sai giọng, sai định dạng — sửa ở tầng 2, viết luật vào file hiến pháp thay vì nhắc lại mỗi lần.
-
Cuối cùng mới nghĩ tới đổi model.
Chỉ khi hai tầng dưới đã sạch mà kết quả vẫn kém. Đây là bước tốn tiền nhất và ít tác dụng nhất.
-
Luật lặp lại lần thứ 3 thì ghi vào file.
Nhắc miệng ba lần cùng một chuyện nghĩa là nó phải nằm trong context, không nằm trong đầu mình.
05 Bẫy
Chỗ dễ hiểu sai và chỗ khung này không áp dụng.
Không bù được. Model mạnh mà không biết bối cảnh thì đoán hay hơn, sai tự tin hơn — nguy hiểm hơn model yếu.
Context là luật, không phải kho. File hiến pháp phình quá thì AI đọc mà không tuân. Luật nào không ép được hành vi thì bỏ.
Hỏi nhanh một câu, dịch một đoạn — dựng context và connector là phí công. Khung này chỉ đáng khi việc lặp lại.
06 Nguồn & mức tin
| Mục | Nội dung |
|---|---|
| Gốc | Buổi làm việc 07/09/2026 — biên bản đầy đủ |
| Đã tự thử chưa | Rồi. Chính OS này dựng theo đúng khung: AGENT.md là tầng 2, các skill Lark là tầng 1. |
| Sai thì hỏng gì | Đổ tiền vào đổi model trong khi lỗi nằm ở chỗ AI không đọc được file của mình. |
| Cần xem lại khi | Model có bộ nhớ dài hạn thật sự — lúc đó ranh giới tầng 2 và tầng 3 sẽ nhoè. |